2026-yilgi islohot
Oʻzbekiston 2026-yilda lotin alifbosini isloh qildi: 1995-yildagi qoʻsh harflar va apostrofli harflar bitta harfga aylandi.
2026-yil 10-sentabrda yangilandi
Harf oʻzgarishlari
ng birikmasi endi alifboda alohida harf sifatida berilmaydi; imloda n + g tarzida yoziladi.
Harfma-harf
sh ş
sh qoʻsh harfi bitta ş harfiga aylandi.
ch ç
ch qoʻsh harfi bitta ç harfiga aylandi.
gʻ ğ
gʻ harfi ğ harfiga aylandi.
oʻ ö
oʻ harfi ö harfiga aylandi.
Bosqichlar
- 2026-yil 7-iyulQonunchilik palatasi lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini oʻzgartirish haqidagi qonunni qabul qildi.
- 2026-yil 10-sentabrSenat qonunni maʼqullab, Prezidentga yubordi.
- Keyingi qadamPrezident imzosi va rasmiy eʼlon qilinishi; qonun oʻtish davridan soʻng kuchga kiradi.
- Kuchga kirgachOAV, davlat organlari va rasmiy yozishmalar yangi alifboga oʻtadi. Amaldagi alifboda berilgan hujjatlar kuchini saqlaydi; shaxsiy yozishmalarda tanlov erkin.
- 2027/28 oʻquv yili1-sinf darsliklari yangi alifboda chop etiladi.
- 2031Barcha maktab darsliklari yangi alifboga oʻtkaziladi.
Qonunchilik palatasi 2026-yil 7-iyulda qabul qildi, Senat 2026-yil 10-sentabrda maʼqulladi; endi Prezident imzosi kutilmoqda. Alifboda 28 ta harf va bitta tutuq belgisi bor (avval 26 ta harf va 3 ta harf birikmasi edi).
Bitta harflar noqulay qoʻsh harf va apostroflarni yoʻqotadi — ular dastur, URL va qidiruvni buzardi — hamda oʻzbekchani boshqa turkiy lotin alifbolariga yaqinlashtiradi.
Koʻp beriladigan savollar
- 2026-yilgi oʻzbek alifbosi islohotida nima oʻzgardi?
- Oʻzbekiston 1995-yildagi qoʻsh harflar va apostrofli harflarni bitta harfga almashtirdi: sh→ş, ch→ç, gʻ→ğ, oʻ→ö; ng endi alohida harf hisoblanmaydi. Endi alifboda 28 ta harf va bitta tutuq belgisi bor.
- Yangi alifboda nechta harf bor?
- 28 ta harf va bitta tutuq belgisi. Avval 26 ta harf va 3 ta harf birikmasi bor edi.
- Islohot qachon qabul qilindi?
- Qonunchilik palatasi qonunni 2026-yil 7-iyulda qabul qildi, Senat 2026-yil 10-sentabrda maʼqulladi. Qonun Prezident imzolagach kuchga kiradi.
- Qaysi harflar oʻzgardi?
- Toʻrtta: sh→ş, ch→ç, gʻ→ğ, oʻ→ö. ng birikmasi endi alohida harf sifatida sanalmaydi.
- Nega alifbo oʻzgardi?
- 1995-yilgi qoʻsh harflar va apostroflar dastur, URL va qidiruvni buzardi hamda oʻzbekchani boshqa turkiy lotin alifbolaridan farqli qilardi. Bitta harflar bu muammolarni bartaraf etadi.
- Kirill yoki eski lotin matnini yangi lotinga qanday oʻgiraman?
- Alfavit oʻgirgichidan foydalaning — matnni joylang, u qurilmangizda bir zumda oʻgiriladi.
- Alfavit matnimni saqlaydimi yoki yuklaydimi?
- Yoʻq. Oʻgirish toʻliq brauzeringizda amalga oshadi; hech narsa yuklanmaydi, saqlanmaydi yoki kuzatilmaydi.
- Alfavit bepulmi?
- Ha — veb oʻgirgich, Telegram bot va ochiq API bepul.